ХУВЬСГАЛЧДЫН 70, ХУЛГАЙЧДЫН 30 ЖИЛ

Энэ 3 дугаар сарын 1-нд МАН-ын 100 жилийн ойг МАН тэмдэглэнэ. Гэвч МАН 100 жилийнхээ ойгоор хийх байсан Намын Их Хурлаа тодорхойгүй хугацаагаар хойшлуулав. Яагаад ? Яагаад гэвэл улс орноо сүйрүүлсэн учраас, үг хэлэх нэр нүүрээ алдсан учраас. Ямар ч гэсэн МАН-ын түүхийн талаар түүхэн философийн эрэгцүүлэл толилуулж байна…

Read more of this post

СҮ-ГИЙН СҮЛЖЭЭ СҮГЧ БОЛОВ

Энд Та бүхий мэдэхгүй шахам нэг үг байгаа. Энэхүү “сүгч” гэдэг бол “цоолгонд унаж мөстэй барилдан хөлдсөн амьтан”-ыг хэлдэг жинхэнэ монгол үг байгаа юм. Улс дамжсан авилгын сүлжээний зах зух илэрсний дараагаас Сү туучийн “суртал нэвтрүүлэг” гаарч, үзэгдсэн харагдсан руугаа “пулемётлах” болов. Эхлээд “шүүхийн хаяг шал худлаа” гэв. Дараа нь “Х.Баттулга новш баахан гүтгэлэг зохиосон” гэв. Дараа нь “үхсэн хойноо, ердөө л шар хэвлэлийн материал байна” гэв. Дараа нь “энэ гүтгэлгийг чинь шүүх тоож авахгүй” гэв, дараа нь “бичиг байхгүй” гэв. Дараа нь “бичиг худлаа байна” гэв. Дараа нь “олон улсын шүүх зогсчихсон” гэв. Сүүлдээ санаа амар, “англи бичигтэй нэг цаас” үзүүлчихээд дур дураараа бурж гарав. Зүгээр шахам явсан Л.Мөнхбаясгалан руу дайрч түүний “өвчнийг” хөдөлгөв. Хааяа нэг “жижиг сажиг юм” бичиж байсан Г.Уянга руу дайрч түүнийг “байлдааны бэлэн байдал”-д оруулав. Энэ хоёр хүүхний “шизог” хөдөлгөвөл юу гээч болохыг зөвхөн Бурхан багш л мэдэх байх. Гэвч аль хэдийн “зогсчихсон” гэх олон улсын шүүх ажлаа явуулсаар л, Сү туучийг ухсаар л, Сү туучийн сүлжээ нэмж илэрсээр л…Энэ удаад Нью-Йоркийн шүүхийн одоогийн байдлаар шинээр олсон баримтын зах зухаас өгүүлье…

Read more of this post

ОДОО ЯАЖ Ч ГҮРИЙГЭЭД НЭМЭРГҮЙ ДЭЭ…

Миний “Нөгөө Сү туучий чинь” өгүүлэл 2021.01.18-нд нийтлэгдэв. Гэтэл үүнээс 2 хоногийн дараа ЗГ огцорчихдог юм байна. Огцорсон ч гэж дээ, У.Хүрэлсүх зугтаагаад алга болов. Ингээд би гээч амьтан ЗГ-ыг онхолдуулсан “хэрэгт” уначихдаг юм байна. Энэ өгүүллийг зөвхөн миний блогоос одоогийн байдлаар 36 мянган хүн уншаад байна. Энд би твиттер, нүүр ном болон бусад сайтаас уншсан зуу гаруй мянган хүний тоог оруулаагүй. Зүйрлэвэл С.Баярын байрны асуудлыг 12 мянган хүн уншсан юм. Энэ нь Монголын рекорд үзүүлэлт болж байна. Яагаад ?! Монголын олон нийтийн хардаж байсан асуудлын голыг олж хөндсөн учраас…Гэтэл үүнийг Сү.Батболд Ерөнхийлөгч Х.Баттулгатай холбон “гүтгэлэг” хэмээн удаа дараа мэдэгдэж, шүүхэд өгөх тухай “тунхаглан” гүрийсээр байна. Хэнийг, ямар үндэслэлээр, хэзээ өгөх нь, өгсөн нь тодорхойгүй. Хүмүүс намайг мангар их “нууц материал” олж дарчихаад Сү-г “алах” гэж байна гэж ойлгоод байгаа. Би зүгээр л олон улсын шүүхийн ил байгаа материалуудыг нэлээд удаан, чамгүй их ухаж, ойлгож мэдэж авснаа системчилж, олон түмэндээ хүргэж байна. Тэрнээс биш би “лаг мундаг” болохоороо ганцаараа “нууц” материал олоод байгаа юм биш. Үүнийг хэн дуртай нь үзэж шалгаж болно. Эл асуудал нийгэмд асар их шуугиан, будлиан тарьж байгаа учраас монгол судлаач би бээр болсон үйл явдлыг системчилж, ойлгомжтой өгүүлэхийг өөрийн үүрэг гэж үзэж байна…

Read more of this post

НӨГӨӨ СҮ ТУУЧИЙ ЧИНЬ…

Монгол Улсад нэн хохиролтой, Эрдэнэт болон Оюу Толгойг хамарсан, олон улсын түвшний авилгын гэмт хэргийн аварга сүлжээ илэрч олон улсад дуулиан тарьж эхлэв. Энэ талаар өөрийн олсон болон олон улсад түгсэн баримт түшиж ярихийг монгол судлаачийн журамт үүрэг гэж бодож байна… 

Read more of this post

“КОРОНА ЭДИЙН ЗАСАГ”-ИЙН СУРГАМЖ

“Корона эдийн засаг” гэсэн нэр томъёо аль хэдийн гарчихаад бүх дэлхийгээрээ энэ талаар ярьж, эрэл хайгуул хийж байхад ганцхан Монголд л улирч баларсан либерал эдийн засгаараа хэрүүл хийгээд сууж байна. Корона вирусын цар тахлын үед ба түүний дараа дэлхийд юу болох талаар эрдэмтэд санал бодлоо уралдуулж байна. Цоо шинэ эдийн засаг бий болж байна. Урд өмнө болж байгаагүй үзэгдлийг тайлбарлаж, түүний үр дүнг барин тавин ярих боломж багатай. Гэхдээ дэлхий дахинаа нүсэр том өөрчлөлт гарч, бидний амьдрал, аж төрөх ёсонд нөлөөлж, цаашдаа удаан хугацаагаар орших нь тодорхой байна. Энэ удаад ОХУ-ын ЗГ-ын дэргэдэх Санхүүгийн ИС-ийн Залуу Эрдэмтдийн Зөвлөлийн дарга, доктор, доцент Павел Селезневийн өгүүллийг орчуулан хүргэж байна. Энд бид санаж сэрэх олон санаа байгаа нь эргэлзээгүй…

Read more of this post

“ХЭТЭРХИЙ СОЁЛТОЙ” УЛСЫН ТӨСӨВ

“Мөнгө байхгүй” гэж манай Сангийн сайд Ч.Хүрэлбаатар цаг ямагт уйлан дуулдаг боловч манайд мөнгө хангалттай байгаа. Үүнийг нотлоход маш амархан. Зүгээр л 2021 оны улсын төсөвт  соёлын төвүүд шинээр болон өргөтгөл, их засвар хийхээр төлөвлөсөн барилгуудын жагсаалтыг харахад л бүх зүйл ойлгомжтой болно. Би ямар ч дүгнэлт хийхгүй. Учир нь ямар дүгнэлт хийхээ уншигчид өөрөө мэднэ…

Read more of this post

КОРОНАГИЙН ЦААДАХ ЭДИЙН ЗАСАГ БА УЛС ТӨР

Коронавирусын цар тахлын тархалт дэлхийн эдийн засагт, түүний дотор Монголд нэн таагүй нөлөөлж, улмаар даяар том өөрчлөлтөд түлхэж байна. Цар тахал нь нэг талаас дэлхийн болон манай улс төр, эдийн засгийн төлөв байдалд асар хүчтэй нөлөөлөх бодит аюул занал, нөгөө талаас өөрчлөн шинэчлэх бодит дуудлага, маш хүнд сорилт мөн. Манай төр засгийн ч, ард түмний ч бүхий анхаарал коронавирустай тэмцэхэд чиглэж байна. Энэ нь түмэн зөв. Харин коронавирусын үеэр улс төр ярьж болохгүй, улс төр “зогсоно” гэж бодох нь үнэхээр тэнэг хэрэг болно. Яагаад гэвэл улс төр хэзээ ч “зогсдоггүй” юм. Тэгэхлээр монголын улс төр коронавирустай холбоотой буюу түүнийг тойрон явагдах нь мэдээж хэрэг. Энэ тухай ярих нь монгол судлаач миний үүрэг юм.

Read more of this post

МАНАЙ УЛСЫН ШИНЭ НӨХЦӨЛ

Сүүлийн нэг жилд манай улсын гадаадад ч дотоодод ч урьд өмнө байгаагүй маш олон эерэг сөрөг үзэгдэл бий болов. Эдгээрийг бүгдээрээ шахам мэддэг боловч “нэг нэгээр нь” үздэг учраас бүхэл зураглал гаргаж чадахгүй байх нь олонтаа. Түүнээс гадна манай дотоодод улс төрийн томоохон өөрчлөлт гарав. Үүнийг төр засгийг хараах буюу ерөөх аргаар дүгнэх боломжгүй. Харин ганцхан системийн анализ л бидэнд зөв дүгнэлт хийх боломж олгодог. Ингээд шинэ нөхцлийг товч авч үзье…

Read more of this post