“ПЕРИМЕТР” БУЮУ “ҮХСЭН ГАР”-ЫН ТУХАЙ

Зэвсэг зэвсгээс цөмийн зэвсэг хамгийн аймшигтайг хүн болгон мэднэ. Харин цөмийн зэвсгийн систем гэж юу байдгийг тэр болгон мэдэхгүй нь лавтай. Иймээс Оросын “Периметр” хэмээх цөмийн хариу цохилтын автомат системийн тухай товч өгүүлэх гэсэн юм. АНУ ч гэсэн мөн ийм системтэй. Read more of this post

“ЦЭВЭР” СОЁЛ ХИЙГЭЭД МОНГОЛ ХЭЛ СОЁЛЫН ТУХАЙД

Сүүлийн үед Монгол хэлний тухай хууль батлахтай холбогдон монгол “соёлын онолын” асуудлууд хөндөгдөх болов. Энэ ч муу хэрэг биш байх. Гэхдээ нэг хэсэг нь эх оронч, нөгөө хэсэг нь урвагч болж болмооргүй. Эсвэл хэт хөөрч, эсвэл хэт хаширлаж асуудлыг шийдэх болохгүй. Ямар ч гэсэн “хэл бичгийн асуудал” монгол соёлын амин чухал асуудал болох нь ямар ч эргэлзээгүй юм. Монгол соёлыг үндэсний гүн ухааны системийн үүднээс сэтгэж бодож түүний мөн чанарыг ойлгоогүй тохиолдолд энэ асуудлыг шийдвэрлэхэд нэн түвэгтэй. Иймд үүсэн буй маргааныг шийдвэрлэхэд нэмэр болох үүднээс монгол соёлын онолын зарим асуудлыг хөндөн тавихыг өөрийн үүрэг гэж үзэв. Read more of this post

МОНГОЛЫН ШИНЖЛЭХ УХААНЫ ТУХАЙ ЭРЭГЦҮҮЛЭЛ

Өнөөдөр Монголын шинжлэх ухааныг хөгжүүлэх, аврах тухай асуудал ид яригдаж байна. Мөн чанартаа бол шинээр сэргээн хөгжүүлэх тухай асуудал юм. Энэ тухай эрэгцүүллээ сэдэв (тезис) маягаар өгүүлэх гэсэн юм. Read more of this post

ЁС ЗҮЙГ ЯРЬДАГ БИШ, МӨРДДӨГ…

Сүүлийн үед манайд ёс зүй ярих болов. Энэ нь муу зүйл биш л дээ. Хэрэв яриад байвал яриад дуусахгүй л дээ, энэ чинь. Хүн төрөлхтөн үүссэн цагаасаа ярьж эхлээд одоо болтол дуусаагүй байгаа юмыг монголчууд одоо яриад ёс зүйтэй болно гэвэл ёстой гонжгор. Тэгвэл ярьсны хэрэггүй гэж байгаа юм уу ? гэж надаас асууна. Тэгвэл элдэв долоон онол ном чалчаад байлгүй зүгээр л хүн төрөлхтний нийтээр тогтоосон хийгээд тогтсон зарчмуудыг үг дуугүй дага, мөрд гэж хэлэх байна. Ингээд энэ тухай онол арга зүйн талаар бяцхан санаа өгүүлье. Read more of this post

ҮХЭГИЙН ГҮНЖИЙН ТУХАЙ

Энэ удаад иж бүрэн судалгааг яаж хийдэг, түүхэн олдворыг яаж олдог хийгээд тэр нь манайтай хэрхэн холбогддог тухай өгүүлэх гэсэн юм. Монголын түүхийг түүхчид архивт суугаад бичдэг юм биш л дээ. Маш олон шинжлэх ухаан хавсарч, маш олон жил судалж байж шинжлэх ухаан, түүний дотор түүхэн судалгаа амжилт олдог юм. Энэ тухай өгүүлсү… Read more of this post

ХУУЧИН ЦАГИЙН НААДАМ

Хүмүүс голдуу өөрийн мэддэг наадмыг ярьдаг. Энэ удаад би мэддэггүй наадмаа буюу ХХ зууны 20-30-аад оны наадмын тухай ярих гэж байна. Тэр үеийн наадам жинхэнэ сайхан болдог байсан тухай эмээ, аав, ээж маань нүдэнд харагдтал ярьж өгдөг байсан юм. Ингээд тэр тухай өөрийн хувийн цуглуулгад байгаа фото зургуудыг нотолгоо болгон өгүүлбэл илүү үнэмшилтэй болох болов уу гэж бодож байна. Танд бас сонирхолтой байх нь эргэлзээгүй… Read more of this post

МОНГОЛЫН ТҮҮХ БИЧЛЭГ БА ТҮҮХЭН СОЦИОЛОГИЙН АСУУДЛУУД

Саяхан буюу 2014 оны 6 дугаар сарын 12-нд “Монголын түүх судлал: Түүхийн философи, шинэ хандлага, тулгамдсан асуудлууд симпозиум” болсон юм. Тэр симпозиумд сэтгүүлч А.Баатархуяг бид хоёр энэ илтгэлийг бэлтгэж оролцсон юм. Аливаа хуралд байдгийн адил нэлээд товчилж уншсан нь мэдээж хэрэг. Энэ илтгэлийг хуралд оролцсон түүхчид ихээхэн ойлгож хүлээн авсанд бид хоёр ихэд талархсан. Ингээд уг илтгэл бүрэн эхээрээ энэ байна… Read more of this post

ТЕХНОЛОГИЙН ДАЯАР ХУВЬСГАЛЫН ТУХАЙ

Бид технологи ярих цаг болсон. Үүнийг системтэй ярихгүй бол болдоггүй юм. Иймээс бараг оюутнуудад зориулсан энэхүү өгүүллийг толилуулж байна. Мэддэг хүмүүс ч гэсэн хааяа нэг “мэдлэгээ цэгцэлж” байвал тун зүгээрсэн. Үүнийг би зохиосон гэхээсээ илүү системт чанараараа их сайндаа орох олон бүтээлээс авсан юм. Манайх технологийн хувьд “сармагчин болтлоо” хоцрогдсон гэдгийг “хөгшчүүдэд” ойлгуулах гэсэн юм. “Барууны технологиор” надад гайхуулж онгирох нэг хэрэг, Монгол Улсаа хөгжүүлэх өөр хэрэг гэдгийг зарим залуучуудад ойлгуулах гэсэн юм. Мөн технологийн талаар баримтлах үндэсний бодлогыг “технологичид” биш, тэр мэргэжлийн эрдэмтэд биш, харин “өөр хүмүүс” хийдэг юм гэдгийг ойлгуулах гэсэн юм… Read more of this post